Soorten leningen
Er zijn meerdere leenvormen met elk hun eigen karakteristieken. Hieronder zetten we de volgende soorten leningen op een rij, compleet met uitleg en voor- en nadelen.
Doorlopend krediet
Bij een doorlopend krediet mag je steeds geld lenen, tot aan een maximaal bedrag (de kredietlimiet). Je kunt natuurlijk ook minder opnemen. Een doorlopend krediet kan gemakkelijk zijn als je niet meteen al het geld nodig hebt, bijvoorbeeld in het geval van een verbouwing. Of als je nog niet precies weet hoeveel geld je nodig hebtt. Als je geld hebt afgelost, kun je weer opnieuw tot de afgesproken limiet geld opnemen.
Wat de rente betreft ben je met een doorlopend krediet meestal goedkoper uit dan met andere kredieten. Een nadeel is dat de rente niet voor de hele looptijd vaststaat. Je betaalt elke maand een vast bedrag voor rente en aflossing, maar welk deel van dat bedrag bestaat uit afbetaling en welk deel uit rente, hangt af van de hoogte van de rentestand op dat moment. Van tevoren is niet exact vast te stellen hoelang u zult moeten afbetalen.
Persoonlijke lening
Bij een persoonlijke lening leen je een van te voren afgesproken bedrag. Bij het afsluiten van de lening staan de hoogte van de rente vast en de looptijd vast. Het voordeel van een persoonlijke lening is dat je altijd precies weet waar je aan toe bent. Het rentepercentage bij een persoonlijke lening is vaak wel hoger dan het rentepercentage bij een doorlopend krediet. Daarnaast betaal je bij een doorlopend krediet rente over het gemiddeld uitstaande saldo.
Krediet gekoppeld aan betaalrekening
Indien je beschikt over een krediet gekoppeld aan je betaalrekening bij de bank, mag je rood staan op je betaalrekening tot een afgesproken bedrag (de limiet). Elke bank heeft voor zo'n kredietfaciliteit een andere naam (bijvoorbeeld 'salariskrediet' of 'debetfaciliteit'). Je betaalt bij afgesproken rood staan een lagere rente dan bij een ongeoorloofde roodstand. De hoogte van de limiet is vaak afhankelijk van het bedrag dat maandelijks op de rekening binnenkomt. De limiet kan bijvoorbeeld de hoogte van het maandsalaris zijn. De roodstand moet veelal binnen drie maanden aangezuiverd zijn. Met name wanneer het gaat om kortlopende tekorten is het handig deze via de betaalrekening te financieren. De hoogte van de rente ligt doorgaans tussen die van een doorlopend krediet en die van een persoonlijke lening in.
Huurkoop
Als een autobedrijf je een lening voor de aanschaf van een auto aanbiedt, gaat het vaak om huurkoop. Na een aanbetaling betaal je het restant van de koopsom in een aantal termijnen. Je bent pas eigenaar van je auto als je de laatste termijn hebt betaald. Aan deze vorm van krediet kleven wel enkele nadelen. Als je de maandelijkse aflossing niet langer kunt opbrengen, en je hebt het verschuldigde bedrag nog niet voor 75 procent afbetaald, bent je jou auto kwijt. Als de opbrengst van de auto dan niet genoeg is om je schuld af te betalen, moet je de restschuld alsnog betalen. Verder betaalt je bij huurkoop meestal een rente die dicht in de buurt ligt van de maximaal toegestane rente. Deze rente is aan de hoge kant.
Postorderbedrijf
Bij veel postorderbedrijven kunt je, de rekening in termijnen afbetalen, ofwel kopen op afbetaling. Het gaat dan om het zogenaamd postorderkrediet. Ook als het om lage bedragen gaat, kun je in termijnen betalen.
Een soort van doorlopend krediet is ook mogelijk bij postorderbedrijven. Je mag dan bijvoorbeeld tot een bepaalde limiet aankopen doen, bijvoorbeeld € 1.000. Als je een deel van de rekening hebt betaald, mag je weer opnemen. Je betaalt bij een postorderbedrijf een hogere rente dan u voor een lening bij een bank betaalt; doorgaans dicht bij het wettelijk maximum. Pas op voor betalingsachterstanden, deze worden terecht of onterecht, vaak snel aan het BKR doorgegeven waardoor het aanvragen van een hypotheek wellicht, tijdelijk, niet mogelijk is.
Klantenkaarten
Steeds meer winkels en bedrijven geven zogenaamde klantenkaarten of winkelpasjes uit. Met een klantenkaart koop je een artikel, waarvoor je later de rekening krijgt. Soms kun je met een klantenkaart de rekening in termijnen betalen. Als je een deel van het bedrag hebt betaald, mag je vaak weer opnieuw aankopen doen op krediet, tot aan een bepaalde limiet. Meestal betaal je voor een krediet gekoppeld aan een klantenkaart een hoge rente.
Creditcards
Creditcards worden uitgegeven door bankinstellingen en creditcardorganisaties. Met een creditcard kun je in bepaalde winkels, hotels, restaurants enz. kopen, ook in het buitenland. Je kunt er mee betalen tot een bepaalde limiet is bereikt (bijvoorbeeld € 2000,-). Binnen enkele weken worden de bedragen van je rekening afgeschreven. Soms bieden creditcardorganisaties de mogelijkheid de rekening in termijnen te betalen. Je bent dan door een hogere rente doorgaans duurder uit dan met een lening bij een bank. Verder betaal je voor het bezit van de creditcard meestal een jaarlijks bedrag.
Belening levensverzekering
Een andere manier om te lenen het belenen van de levensverzekering. Dit kan alleen als in de voorwaarden van de levensverzekering staat dat de polis te belenen is. Het krediet kun je krijgen bij de verzekeraar van de levensverzekering. Het bedrag dat je zo kunt lenen is zo’n 90 tot 100 procent van de afkoopwaarde. De afkoopwaarde ligt vaak lager dan de werkelijke waarde (waarde van de units) van de polis. Je kunt het krediet opnemen tot uiterlijk de einddatum van de verzekering.
Hypotheken
Hypotheken zijn wel de meest bekende vorm van leningen. Het is in verschillende opzichten een speciaal soort lening.
Een hypotheek is het bedrag dat je leent voor de aankoop van een onroerend goed (meestal een woonhuis), met dat onroerend goed als onderpand. Je leent het geld (al dan niet via een tussenpersoon, hypotheekbemiddelaar, etc.) van een bank. Met dat geld koop je het huis, dat daarmee je eigendom wordt.
Tegelijk is het huis onderpand: als je rente en aflossing niet betaalt kan de bank het huis verkopen om zo zijn geld terug te krijgen.
Voordat de bank een hypotheek verstrekt, wordt gekeken naar twee zaken: je inkomen ("kun je rente en aflossing betalen") en de waarde van het huis ("brengt het in geval van nood genoeg op"). De bank heeft op die manier meer zekerheid, de rente kan dus redelijk laag zijn vergeleken met bijvoorbeeld een persoonlijke lening.
Daarnaast is de rente van een hypotheek (niet de aflossing!) voor de eerste eigen woning aftrekbaar voor de belasting, als je het gebruikt voor aankoop of verbetering van de woning. Dat bespaart je veel geld: tussen de 33 en de 52% van de rentekosten (afhankelijk van je inkomen; hoe hoger het inkomen, hoe meer voordeel).
Soms is een flink verschil ontstaan tussen de werkelijke waarde van een woning en de resterende hypotheekschuld (er is dan overwaarde). Je kunt dan je hypotheek verhogen en zo aan extra geld komen. Je moet dan per maand wel meer gaan afbetalen. Doet je dat wel met zorg: de wijziging van de hypotheek brengt (flinke) kosten met zich mee. De rente op die extra hypotheek is alleen als hypotheekrente aftrekbaar van de belasting als je het geld gebruikt voor het onderhoud van je eigen (eerste) woning. Gebruik je het geld voor de aanschaf van een auto of boot, dan is de rente niet aftrekbaar.